EQ (duygusal zeka) eksikliğinin nedenleri nelerdir?

Duygusal zeka, temelleri çocuklukta atılan bir olgu. Dolayısıyla ilk 3-4 yıl, 5 yıl çok önemli. Bu dönem herşeyin çok çabuk öğrenildiği bir dönem. Dolayısıyla duygusal öğenme de en hat safhasında. Bu dönemde Anne baba tutumları çok önemli. Yani çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabiliyor mu, beklentilerini tatmin edebiliyor mu, olumlu bir ilişki kurulmuş mu, güvenli bir ilişki kurulmuş mu, çocuğa söz hakkı tanınıyor mu bütün bunların hepsi çok önemli.

Duygusal zeka (EQ) ile IQ arasındaki fark nedir?

IQ kişinin zeka katsayısı, zeka işlevselliğini ölçen bir bölümdür. EQ ise duygusal zekadır. Yani kişinin kendi duygularını ne kadar anlayabildiği, karşısındakinin duygularını ne kadar anlayabildiği, bunlar arasında nasıl bir iletişim, ilişki kurabildiği ile alakalıdır. Dolayısıyla bir paralellik illa ki vardır ama aynıdır diyemeyiz. Aralarında farklar vardır. Bir insanın IQ'su yüksek diye EQ'su da yani duygusal zekası da yüksek olacak diye bir kaide yoktur. Ama insanın duygusal zekasının yüksek olması IQ'sunu destekleyen bir faktördür.

Duygusal zeka nasıl geliştirilebilir?

Duygusal zeka geliştirilebilir bir özelliğe sahiptir. Gelişmesi için belli bir yaş sınırımız yok. Ama tabiki çocukluk döneminde gelişmesi, oluşturulması daha kolay. Yetişkinlik döneminde biraz daha artık uzman desteğine ihtiyaç duyulabilir. Çocuklukta anne bana yine çok etken. Çünkü çocuklarda öz bilinç oluşması gerekiyor. Empati yeteneğinin gelişmesi gerekiyor. Bunu da çocuk daha çok yaşayarak görerek öğreniyor. Anne babanın onunla kurduğu iletişim o noktada çok önemli. Onun duygularını anlaması, hislerine karşılık vermesi, sorunu olduğunda beraber çözme yeteneğini geliştirmeleri, bunların hepsi duygusal zekanın gelişmesinde çok etkili.

Duygusal zeka (EQ) nasıl ölçülür?

Duygusal zeka IQ testleri gibi kağıt kalem yöntemleriyle oluşturulan bir test yöntemiyle ölçülemiyor. Dolayısıyla bu da onun istatistiksel yönden IQ'ya göre araştırmalarda biraz daha geri kalmasına yol açıyor. Bununla ilgili çok fazla bilimsel araştırma yapılamıyor, test yöntemi geliştirilemediği için. Ama Howard Gardner'ın çoklu zeka kuramındaki içsel zeka ve kişiler arası zekanın aslında duygusal zekayı oluşturan alt faktörler olarak görülebileceğini öne süren araştırmacılar var. Bu yüzden çoklu zeka testindeki o faktörler kullanılabiliyor ya da bazı duygu tanımlama ifadeleri çeşitli suratlar gösterilerek kişilerin duyguyu tanıyıp tanıyamadığı, ayrıştırıp ayrıştıramadığı gibi bazı yöntemler kullanılabiliyor. Ama şu anda günümüzde EQ için oluşturulmuş standardize edilmiş geçer bir testten söz etmek pek mümkün değil.

Duygusal zeka nedir?

Kişilerin kendi hislerini, karşısındakinin hislerini anlayabilmesi, bunları tanıması, anlamlandırması ve uygun şekilde kullanabilmesi, yönetebilmesi anlamına gelir. Duygusal zela ilk olarak 90'lı yıllarda Amerika'da Peter Salovey ve John D. Mayer tarafından ortaya atılan bir terimdir. Üniversitede yaptıkları çalışmalarda EQ üzerimeydi. Daha sonra Daniel Goleman bu terimi alıp Duygusal Zeka isimli bir kitap yayınladı ve ondan sonra Duygusal Zekanın ünü yayılmaya başladı. Hatta IQ'nun da önüne geçti.

IQ nedir?

IQ, "Intelligence Quotient" yani zeka katsayısı, zeka bölümü demektir. Direk zeka eşittir IQ demek değil dolayısıyla, zeka farklı bir kavram, IQ farklı bir kavram. IQ kişinin zeka yaşının kendi biyolojik yaşına bölümünün 100 ile çarpılmasıyla bulunuyor. Zeka nedir, kişinin kavramlar, soyut ve somut kavramlar arasındaki ilişkiyi kurabilmesi, muhakeme yeteneği, sayısal yeteneği, sözel yeteneği, birçok kavramı içinde bulunduran bir olgu aslında zeka. Bununla ilgili de henüz net varılmış bir sonuç yok. Birçok araştırmacı hala zekanın bileşenlerini araştırıyor. O yüzden tek bir zeka kavramından söz edemediğimiz için bununla ilgili de hala spekülasyonlar söz sonusu. IQ ölçülebilir mi, ölçülemez mi diye.

IQ seviyesinin düşük ya da yüksek olması kişiyi nasıl etkiler?

IQ seviyesinin yüksek olması kişinin problem çözme becerilerinde de bir artış göstermesini sğalayabiliyor. 1920 yıllarında başlayıp hala devam eden bir araştırmaya yapılmıştır. IQ seviyesi 140'ın üzerinde olan 1500 denek üzerinde yapılan bu araştırmaya göre bu kişilerin hem akademik başarı olarak, hem iş yaşantısındaki başarıları, hem sanat ve edebiyattaki durumları, hem genel sosyal yaşantıları, maddi gelirleri, maddi katkıları, bütün herşeye bakıldığında genel olarak başarı tablosu görülmüş. Ama tabiki bu denekler arasında beklenilen başarıyı göstermeyenler de var. Yani çok eşittir tablosu çizemiyoruz. Üstün zeka eşittir başarı, üstün zeka eşittir performans diyemiyoruz. Ama üstün zekalı kişilerin iyi olduğu alanlarda gayet performansın yüksek olduğu bir gerçek. Ama bu genellenebilir bir durum değil.

IQ seviyesi yükseltilebilir mi?

IQ kalıtımla büyük bir oranda bağlantısı olduğu düşünülen bir kavram. Ama tabiki bazı etkenlerle geliştirilebilir. Zaten baktığımızda en büyük gelişim ilk iki yılda oluyor. Sadece basit reflekslere sahip bir insanken konuşmaya, yürümeye çeşitli tepkiler vermeye başlıyoruz. Dolayısıyla bu dönemde çocuğun tepkilerine karşılık vermek, onunla iletişimi iyi tutmak önemli. Daha sonraki yaşlarda da yine 5 yaşına kadar, o 3-5 yaş arası dönemde yaratıcılığını geliştirici faaliyetler, el becerileri, zihinsel egzersizler çocuğa bu dönemde yardımcı oluyor.

IQ (zeka) testi nedir?

IQ testi kişinin zeka bölümünü ortaya çıkarmaya yarayan uygulamalardır. İlk olarak Fransa'da ortaya çıkarılmıştır. IQ testinin o zaman ortaya çıkarılma amacı okullardaki zeka ile ilgili problemi olan çocukları normal zekalı çocuklardan ayırt edebilmekti. İlk bu amaçla ortaya çıktı. Stanford Üniversitesinde daha sonra yeniden revize edildi.

Normal bir insanın IQ seviyesi kaçtır?

IQ hesaplamasında kişinin zeka yaşının biyolojik yaşına bölümünün 100 ile çarpılmasıyla bulunuyor. Buna göre baktığımızda eğer kişinin zeka yaşıyla biyolojik yaşı aynıysa bize sonuç olarak 100 rakamı ortaya çıkıyor. Yani eğer bir kişi 100 rakamına ulaşmışsa IQ'da, normal bir zekaya sahiptir diyebiliriz.

Genel olarak kabataslak baktığımızda 100'ün üstündekilere biraz daha parlak zekalı diyebiliriz. 130'un üstündeki IQ seviyesindeki kişilere üstün zekalı diyebiliriz. Genel olarak yine baktığımızda 70'in altındakiler artık özel eğitime ihtiyaç duyan zekayla ilgili problem yaşayan kişilerdir diyebiliriz.

IQ testi nasıl yapılır?

IQ testi aslında bireysel uygulanması gereken bir testtir. Ama günümüzde toplu ortamlarda da uygulanabilecek IQ testleri geliştirilmiştir. Ama kişinin birebir uygulaması o testte daha doğru sonuçlar alınmasını sağlar. Farklı testlerin farklı uygulama yöntemleri vardır. Farklı alanları ölçen testler vardır. Performansa yönelik alanları ölçen testler vardır, sözel alanları ölçen testler vardır, muhakeme yeteneğini ölçen testler vardır. Her biri için ayrı sorular hazırlanır. Performans testlerinde örneğin, kartlar, küpler kullanılır. Çocğuun bunları yapması istenir. Sözellerde daha çok sözel dil yeteneği ölçülür. Muhakemede bir olay örnek verilir, bunda ne yapması gerektiği sorulur gibi ilişkisel şeyleri ve zekanın işlevlerini birbiriyle uyumlu bir şekilde kullanabiliyor mu diye çeşitli alt alanları ölçen testlerdir bunlar.